Khi nghĩ đến sức khỏe, phần lớn chúng ta thường quan tâm đến chế độ ăn uống, tập luyện, giấc ngủ hoặc các chỉ số thể chất.

Nhưng có một yếu tố ảnh hưởng sâu sắc đến sức khỏe mà đôi khi chúng ta ít để ý hơn.

Đó là chất lượng các mối quan hệ xung quanh mình.

Những người chúng ta gặp mỗi ngày.

Những cuộc trò chuyện diễn ra thường xuyên.

Môi trường làm việc.

Gia đình.

Bạn bè.

Người đồng hành.

Tất cả đều có thể tác động đến mức năng lượng, cảm xúc, khả năng phục hồi và thậm chí là chất lượng cuộc sống của chúng ta nhiều hơn những gì ta tưởng.

Trong những năm làm việc với yoga, hơi thở và các hoạt động liên quan đến wellbeing, tôi nhận ra một điều khá thú vị:

Nhiều người tìm đến các phương pháp chăm sóc sức khỏe không hẳn vì cơ thể họ đang có vấn đề.

Mà bởi họ đã ở trong trạng thái căng thẳng quá lâu.

Và rất nhiều sự căng thẳng đó đến từ các mối quan hệ trong cuộc sống hằng ngày.

Mối quan hệ và sức khỏe có thực sự liên quan?

Hãy thử nhớ lại một thời điểm bạn làm việc cùng những người tích cực, được tôn trọng và được lắng nghe.

Bạn có thể vẫn bận.

Vẫn có áp lực.

Nhưng cảm giác về công việc thường rất khác.

Ngược lại, chỉ cần thường xuyên ở trong một môi trường nhiều xung đột, phán xét hoặc tiêu cực, cơ thể cũng sẽ phản ứng theo cách rất khác.

Bạn dễ mệt hơn.

Khó tập trung hơn.

Dễ cáu gắt hơn.

Khó ngủ hơn.

Và đôi khi cảm thấy kiệt sức dù công việc không thực sự quá tải.

Điều này xảy ra bởi con người là sinh vật có tính kết nối.

Hệ thần kinh của chúng ta không chỉ phản ứng với công việc hay môi trường vật lý, mà còn liên tục phản ứng với các tương tác xã hội xung quanh.

Nếu bạn nhận thấy mình thường xuyên căng thẳng, khó thư giãn hoặc cảm thấy cơ thể luôn trong trạng thái cảnh giác, có thể những dấu hiệu đó không đơn thuần đến từ khối lượng công việc. Đôi khi, việc hiểu rõ stress là gì và cách nó ảnh hưởng đến cơ thể có thể giúp chúng ta nhìn rõ hơn điều mình đang trải qua.

👉 Đọc thêm: Stress là gì? Dấu hiệu stress kéo dài và cách giảm căng thẳng hiệu quả

Khi các mối quan hệ trở thành nguồn gây căng thẳng

Không phải mọi áp lực đều đến từ công việc.
Có những người mang theo sự căng thẳng từ một mối quan hệ chưa được giải quyết.
Một cuộc hôn nhân nhiều mâu thuẫn.
Một môi trường làm việc thiếu sự tôn trọng.
Một tình bạn khiến họ luôn cảm thấy phải cố gắng làm hài lòng người khác.
Một người thân liên tục tạo áp lực hoặc phán xét.
Những điều này thường không tạo ra tác động ngay lập tức.
Nhưng khi kéo dài trong nhiều tháng hoặc nhiều năm, cơ thể bắt đầu phát đi tín hiệu.
Một số dấu hiệu thường gặp gồm:

  • Dễ mệt mỏi dù không vận động nhiều.
  • Khó thư giãn.
  • Hay suy nghĩ quá mức.
  • Mất ngủ hoặc ngủ không sâu.
  • Căng cứng vai gáy.
  • Giảm động lực làm việc.
  • Dễ lo âu hoặc cáu gắt.

Nhiều người cố gắng giải quyết những triệu chứng này bằng cách nghỉ ngơi nhiều hơn, nhưng đôi khi điều cần nhìn lại lại là chất lượng những mối quan hệ đang hiện diện trong cuộc sống của mình.

Thực tế, không ít người chỉ nhận ra mình đang kiệt sức khi cơ thể bắt đầu lên tiếng. Nếu bạn thường xuyên cảm thấy cạn kiệt năng lượng hoặc mất động lực kéo dài, bài viết về burnout có thể giúp bạn hiểu rõ hơn trạng thái này.

👉 Đọc thêm: Burnout là gì? 12 dấu hiệu cảnh báo kiệt sức tinh thần nhiều người bỏ qua

Những mối quan hệ tích cực có thể nuôi dưỡng sức khỏe

Điều thú vị là các mối quan hệ không chỉ có khả năng làm chúng ta căng thẳng.

Chúng cũng có thể trở thành nguồn năng lượng giúp chúng ta phục hồi.

Có lẽ ai trong chúng ta cũng từng gặp một người như vậy.

Một người khiến bạn cảm thấy được lắng nghe.

Một người giúp bạn cảm thấy an toàn khi chia sẻ.

Một người không cố gắng sửa chữa bạn, nhưng luôn hiện diện khi cần.

Một người đồng nghiệp giúp ngày làm việc trở nên nhẹ nhàng hơn.

Một người bạn khiến bạn cười nhiều hơn sau những ngày khó khăn.

Những mối quan hệ như vậy không giải quyết mọi vấn đề trong cuộc sống.

Nhưng chúng giúp chúng ta có thêm nguồn lực để đi qua những giai đoạn khó khăn.

Đó cũng là lý do nhiều nghiên cứu về wellbeing cho thấy cảm giác kết nối xã hội có liên quan chặt chẽ đến sức khỏe tinh thần và chất lượng cuộc sống.

Không phải số lượng, mà là chất lượng

Có một hiểu lầm khá phổ biến là muốn hạnh phúc thì cần có thật nhiều mối quan hệ.

Nhưng trên thực tế, chất lượng thường quan trọng hơn số lượng.

Bạn không cần hàng trăm người để chia sẻ.

Không cần xuất hiện trong mọi cuộc gặp gỡ.

Không cần duy trì những kết nối chỉ vì sợ cô đơn.

Đôi khi chỉ cần một vài mối quan hệ chân thành, nơi bạn có thể là chính mình, cũng đủ tạo nên sự khác biệt rất lớn.

Khi trưởng thành hơn, tôi nhận ra rằng:

Không phải ai bước vào cuộc đời mình cũng cần ở lại mãi mãi.

Không phải mối quan hệ nào cũng cần duy trì bằng mọi giá.

Và không phải mọi sự kết thúc đều là thất bại.

Có những kết nối hoàn thành vai trò của chúng và đến lúc cần được buông xuống.

Đôi khi chính những khoảng lặng giúp chúng ta nhìn lại những kết nối đang hiện diện trong cuộc sống và hiểu điều gì thực sự quan trọng với mình.

👉 Đọc thêm: Sự im lặng mà chúng ta đã quên

Học cách xây dựng những ranh giới lành mạnh

Một trong những điều quan trọng nhất để bảo vệ sức khỏe tinh thần là học cách xây dựng ranh giới.
Ranh giới không có nghĩa là lạnh lùng hay xa cách.
Ranh giới là sự rõ ràng.
Biết điều gì phù hợp với mình.
Biết điều gì không còn phù hợp.
Biết mình cần gì để duy trì sự cân bằng.
Điều đó có thể là:

  • Từ chối một lời đề nghị khi bản thân đã quá tải.
  • Giảm thời gian tiếp xúc với những nguồn năng lượng tiêu cực.
  • Dành nhiều thời gian hơn cho những người khiến mình cảm thấy được nuôi dưỡng.
  • Học cách nói "không" mà không cảm thấy có lỗi.

Trong bài viết trước về Ranh giới mềm trong các mối quan hệ, tôi từng chia sẻ rằng mục tiêu không phải là loại bỏ tất cả những điều tiêu cực khỏi cuộc sống.

Điều đó gần như không thể.

Mục tiêu là học cách bảo vệ năng lượng của mình để có thể tiếp tục sống, làm việc và kết nối một cách lành mạnh hơn.

Nếu bạn đang tập học cách thiết lập ranh giới mà vẫn giữ được sự tôn trọng và kết nối với người khác, bài viết này có thể hữu ích cho bạn.

👉 Đọc thêm: Ranh giới mềm trong các mối quan hệ

Chăm sóc sức khỏe không chỉ diễn ra trên thảm yoga

Nhiều người nghĩ sức khỏe được xây dựng từ những gì diễn ra trong phòng tập, trên thảm yoga hay trong các buổi thực hành.

Điều đó đúng.

Nhưng chưa đủ.

Sức khỏe cũng được xây dựng từ những cuộc trò chuyện mỗi ngày.

Từ môi trường chúng ta đang sống.

Từ cách chúng ta đối xử với bản thân.

Từ những người chúng ta chọn đồng hành.

Bạn có thể tập yoga đều đặn.

Ăn uống lành mạnh.

Ngủ đủ giấc.

Nhưng nếu liên tục sống trong những mối quan hệ khiến mình căng thẳng, kiệt sức hoặc đánh mất giá trị bản thân, việc duy trì sức khỏe lâu dài sẽ trở nên khó khăn hơn rất nhiều.

Ngược lại, khi được sống trong những kết nối lành mạnh, cơ thể và tâm trí thường có nhiều cơ hội hơn để phục hồi.

Một câu hỏi đáng để suy ngẫm

Nếu hôm nay nhìn lại cuộc sống của mình, hãy thử tự hỏi:

Những người xung quanh đang lấy đi năng lượng của bạn hay đang nuôi dưỡng nó?

Bạn có cảm thấy mình được lắng nghe, được tôn trọng và được là chính mình trong những mối quan hệ quan trọng nhất hay không?

Đôi khi, việc chăm sóc sức khỏe không bắt đầu từ một chế độ ăn mới hay một bài tập mới.

Nó bắt đầu từ việc nhìn lại những kết nối đang hiện diện trong cuộc sống của mình.

Bởi sau cùng, chất lượng cuộc sống không chỉ được quyết định bởi cách chúng ta chăm sóc cơ thể.

Mà còn bởi những người chúng ta chọn đi cùng trên hành trình ấy.

Nếu chủ đề về sức khỏe tinh thần, các mối quan hệ và sự cân bằng trong cuộc sống là điều bạn đang quan tâm, bạn có thể khám phá thêm các bài viết trong chuyên mục Heal và Live của Ngày bình thường. Biết đâu một bài viết nào đó sẽ giúp bạn nhìn thấy rõ hơn điều mình đang trải qua ở thời điểm này.